« aposcripta-8483 »


Général

  •  
    Martin IV (1281-1285)

  •  
    Les archevêques et évêques du royaume de France

  •  
    XII kalendas novembris, anno primo

  •  
    1281/10/21

  •  
    Orvieto

  •  
    Mandement (littere cum filo canapis)

  •  
    Eis mandat quatinus inquisitores heretice pravitatis non impediant quominus mandatum apostolicum contra hereticos et judeos ipsis directum implere libere valeant, sed potius ad requisitionem ipsorum eidem assistant [Barbiche].
    Bul van Martinus IV, gericht tot de aartsbisschoppen en bisschoppen van het koninkrijk Frankrijk, over het aanhouden der ketters in de kerken. — De pauselijke inquisiteurs van dat koninkrijk hebben den Paus verwittigd, dat veel ketters en hervallen Joden naar gewijde plaatsen vluchten om aan de kettervervolging te ontsnappen. Daarom heeft de paus bij eene bul aan de inquisiteurs bevolen, dat zij overal, zelfs in kerken, de ketters moeten aanhouden, en verzoekt hij de prelaten uitdrukkelijk, dat zij de inquisiteurs hierin niet zouden verhinderen [Fredericq].

  •  
    [Expédition] E. FRANCE, Paris, Archives nationales de France, J 704/187-2. Bulle sur cordelette de chanvre.
  •  
    [Registre de la chancellerie apostolique] R. CITÉ DU VATICAN, Archivio segreto Vaticano, Registra Vaticana 41, n. 77, fol. 19v.

  •  
    Ici reprise de Paul Fredericq, Corpus documentorum inquisitionis haereticae pravitatis Neerlandicae, Gand, 5 vol., 1889-1906, I, n. 152, p. 145 [en ligne].

  •  
    Thomas Ripoll, Bullarium ordinis fratrum Praedicatorum, Rome, 8 vol., 1729-1740, t. II, n. 1, p. 1 [en ligne].

  •  
    Potthast, Regesta pontificum Romanorum, n. 21806 [en ligne].
  •  
    François Olivier-Martin, Les registres de Martin IV (1281-1285), Paris : Fontemoing, 1901-1935, n. 77 [en ligne].
  •  
    Bernard Barbiche, Les actes pontificaux originaux des Archives Nationales de Paris, Cité du Vatican, 1975-1982, 3 vol., n. 1682, d’après E.

  •  
    Martinus episcopus, servus servorum Dei, venerabilibus fratribus archiepiscopis et episcopis per regnum Franciae constitutis, salutem et apostolicam benedictionem.
    Ex parte dilectorum filiorum inquisitorum haereticae pravitatis per regnum Franciae constitutorum fuit nuper propositum coram nobis, quod nonnulli de haeretica pravitate culpabiles vel suspecti aut accusati seu conversi de Judaica coecitate ad fidem catholicam postmodum apostantes ab ipsa ad ecclesias confugiunt non ad salutis remedium, sed ut eorum manus effugiant et suorum scelerum vitent judicium ultionis ; super quo apostolicae Sedis providentiam humiliter implorav[erunt].
    Nos igitur ad extirpandos orthodoxae fidei inimicos et herbam tam noxiam tamque pestiferam de horto Dominico radicitus evellendam solicitis studiis intendentes, eisdem inquisitoribus nostris damus literis in mandatis, ut illos, quos de hujusmodi haeretica pravitate culpabiles vel de illa notabiliter suspectos esse ipsis constiterit, accusatos etiam de labe praedicta, conversos quoque Judaeos et postmodum patenter vel verisimilibus indiciis apostantes a fide juxta qualitatem delicti libere officii sui debitum exequantur, acsi ad ecclesias vel loca praedicta minime confugissent.
    Quocirca fraternitati vestrae per apostolica scripta mandamus, quatenus eosdem inquisitores non impediatis, quominus hujusmodi mandatum nostrum implere valeant, sed potius ad requisitionem ipsorum in iis assistatis eisdem sicut extiterit opportunum.
    Datum apud Urbem Veterem, XII kalendas novembris, pontiticatus nostri anno primo1.

  •  
    1. Achter deze bul laat Odoricus Raynaldus (Annales ecclesiastici, deel XIV, blz. 328, ad annum 1281, § 18) deze toelichting volgen : « His subjiciuntur in pontiticio regesto literae, quas Martinus ad censores fidei se scripsisse testatur. » Dit stuk hebben wij nergens aangetroffen. — Dat de Fransche bisschoppen nog andere moeilijkheden met de predikheeren hadden, bewijst een provinciaal concilie te Reims in October 1287 gehouden door den aartsbisschop Pieter Barbet met zijne suffraganen van Laon, Beauvais, Noyon, Amiens, Senlis, Terwaan en Doornik, alsook met het medeweten en de goedkeuring der bisschoppen van Soissons en Kamerijk. In dit provinciaal concilie werden krachtige maatregels genomen om de predikheeren (en de minderbroeders), die van Martinus IV al te groote privilegiën aangaande de biecht verkregen hadden, bij den H. Stoel aan te klagen over daaruit gesprotene misbruiken en schandalen : « Multa scandala et animarum pericula in clero et populo sunt exorta, » zooals de prelaten in hun mandement zeggen. (Mansi, Sacrorum conciliorum collectio, deel XXIV, blz. 847-850). — Over de hardnekkige tegenkanting, die de biddende orden vanwege de bisschoppen en de geestelijkheid ondervonden tot in 't begin der zestiende eeuw, zie Lea, History of the Inquisition, deel I, blz. 278-294.

  •  
    Voir aussi APOSCRIPTA n. 8517.

Informations

Acte

Laurent Vallière (CIHAM (UMR 5648)), dans  APOSCRIPTA – Lettres des papes

APOSCRIPTA database – Lettres des papes, dir. J. Théry, CIHAM/UMR 5648, éd. électronique TELMA (IRHT), Orléans, 2017 [en ligne], acte n. 148914 (aposcripta-8483), http://telma-chartes.irht.cnrs.fr/aposcripta/notice/148914 (mise à jour : 30/06/2020).